Аnlaşmalı boşanma
Dostane bir boşanma, derin ve telafi edilemez bir şekilde bozulmuş bir evliliği sona erdirmenin en hızlı ve en ucuz yoludur. Bu durumda taraflar boşandıktan sonra hem kendi kişisel ve mülkiyet ilişkilerini hem de çocuklarıyla olan ilişkilerini kendileri belirlemektedir. Karşılıklı rıza ile boşanma Aile Kanunu (AK) ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) düzenlenmiştir. АK'nın 50. maddesine göre, bu durumda boşanma gerekçesi eşlerin ciddi ve kesin olarak karşılıklı rızalarıdır. Ayrılığın nedenlerini ve gerekçelerini ya da evlilik ilişkilerinin bozulmasından kimin sorumlu olduğunu belirtmek gerekli değildir.
Boşanmanın gerçekleşmesi için ön koşul, her iki tarafın da mahkemeye yaptıkları ve sürdürdükleri başvuruda ifade edilen ve evliliğin sona erdirilmesi yönündeki ortak iradelerini ifade eden rızalarıdır.
Eşlerden birinin Bulgaristan vatandaşı olması veya mutat ikametgahının Bulgaristan Cumhuriyeti topraklarında olması şartıyla, bir yabancıyla veya yabancılar arasında yapılan medeni evliliğin Bulgar mahkemeleri tarafından boşanma yoluyla sona erdirilmesine herhangi bir engel bulunmamaktadır.
Karşılıklı rıza ile boşanma başvurusu her iki eş tarafından şahsen imzalanmalıdır. Boşanma davası, her iki eşin veya eşlerden birinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki bölge mahkemesinde açılır. Dilekçenin belirli zorunlu gereklilikleri ve içeriği içermesi gerekir ve eşlerin evliliğin feshine rıza göstermesi gibi bir avukatın yasal hizmetlerinden yararlanılması tavsiye edilir. Başvuruya bir beyan formu ve ilk mahkeme harcı eklenmelidir.
İlk mahkeme duruşmasında her iki eş de şahsen hazır bulunmalı ve mahkemeye karşılıklı olarak ciddi ve kesin boşanma kararlarını teyit etmelidir. İkisinden birinin geçerli bir neden olmaksızın gelmemesi halinde yargılama sona erer. Çok nadir durumlarda ve geçerli sebepler varsa, eşlerden birinin şahsen gelmemesi ve boşanma kararının vekili tarafından beyan edilmesi mümkündür, örneğin eşlerden biri sürekli olarak yurtdışında yaşıyor ve çalışıyorsa.
Dostane bir boşanmada eşler aşağıdaki konularda anlaşmalıdır:
- İki ebeveynden hangisi ebeveynlik haklarını kullanacaktır?
- Çocukların diğer ebeveyn ile iletişim düzenlemeleri ne olacak?
- Velayeti elinde bulundurmayan ebeveyn tarafından ödenecek nafaka miktarı ne olacaktır?
- Aile evinde kim kalıyor?
- Evlilik sırasında edinilen ortak mallar nasıl bölünür?
- Eğer kadın kocasının soyadını kullanıyorsa, boşandıktan sonra soyadı ne olacak?
- Dava masrafları taraflar arasında nasıl paylaştırılır?
Ebeveynlik hakları ebeveynlerden biri tarafından kullanılır ve diğer ebeveyn haftanın belirli günlerinde çocukları görme hakkına sahiptir. Anlaşmada taraflar, çocuğun kişisel, ulusal, dini bayram ve tatillerini kiminle geçireceği konusunda mutabık kalırlar. Ebeveynlik haklarını kullanmayan diğer ebeveyn, reşit olmayan çocuklarına aylık nafaka ödemekle yükümlüdür.
Aylık nafaka miktarı boşanan eşler tarafından belirlenecektir. Asgari ücretin ¼'ü olan öngörülen asgari tutarın üzerinde olacaktır.
Nafaka miktarı çocuğun ihtiyaçları, yaşı, sağlık durumu, özel eğitim ihtiyaçları, müfredat dışı faaliyetleri vb. dikkate alınarak belirlenecektir.
Nafaka, ebeveynlik sorumluluğunu üstlenen ebeveyne ödenecektir. Kolayca kanıtlanabilir olduğu için banka havalesi ile ödenmesini tavsiye ederim. Nafakanın iki aydan daha uzun bir süre ödenmemesi, Ceza Kanunu kapsamında cezai sorumluluk doğuran bir suçtur.
Aile konutunun Aile Kanununda özel bir statüsü vardır ve boşanma anlaşmasında konutun kim tarafından kullanılacağı belirtilmelidir. Bu genellikle çocukların birlikte yaşayacağı ebeveyndir.
Boşanma dostane bir şekilde gerçekleştiğinde, taraflar ortak mülkün nasıl bölüneceğine ve kullanılacağına kendileri karar verir. Topluluk mülkiyeti taşınır ve taşınmaz mallardır. Taraflar boşandıktan sonra ortak mülkiyette kalabilir ve mallarını anlaşmayla bölüşmeyebilirler. Ancak, boşandıktan sonra bu varlıkları elden çıkarırlarsa, bunu birlikte yapmaları gerekecektir.
Anlaşmada, kocasının soyadını taşıyan kadın, boşanmadan sonra soyadının ne olacağına karar vermelidir. Çoğu durumda kadın, bu soyadıyla toplumda ünlendiği gerekçesiyle soyadını korumak ister.
Bu şekilde varılan anlaşma mahkeme tarafından onaylanır. Anlaşmanın eksik olması veya çocukların menfaatlerinin iyi korunmaması halinde, mahkeme eksikliklerin giderilmesi için süre verir; bu süre duruşmada verilebilir.
Eşlerden birinin diğer eşin kusuru nedeniyle evliliğin sona erdirilmesi için dava açmış olması, yani boşanma davası açmış olması, ancak eşlerin daha sonra anlaşmaya varmış ve yukarıda açıklanan konularda bir anlaşma yapmış olmaları mümkündür. Bu durumda dava yoluyla boşanma, karşılıklı rıza ile boşanmaya dönüşür.
Tarafların yukarıda belirtilen hususlarda bir anlaşmaya varamaması da mümkündür. Bu durumda, dava dostane boşanmadan dava yoluyla boşanmaya dönüşecek ve mahkeme tüm bu konulara onlar için karar verecektir.
Anlaşmayı onaylayan ve dostane boşanmaya hükmeden karar temyize tabi değildir.
Boşanma davanızın daha hızlı ve gereksiz güçlükler olmadan ilerlemesini sağlamak için, boşanma ile ilgili tüm konularda bir anlaşmaya varmak üzere bir avukatın yasal hizmetlerinden yararlanmanız tavsiye edilir.
Avukat Gökşen Hakı-Alil
PK 9000, Varna, ul. "Hadzhi Dimitar" 4
Cep: +359 886 10 23 45
Web: advokat-varna.bg
Email: goksen.haki@gmail.com